GILDENZUSTER                                      

Home

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ik ben een gildenzuster.

 

En wel van het kruisbooggilde Sint Joris, schutters van den ouden voetboog.

De gilden worden momenteel door veel mensen gezien als een  suf clubje mannen met antieke kostuums en wapens maar dat is niet zo en ik zal u ook vertellen waarom niet.

 

Op het Brabantse platteland zijn de schutsgilden ontstaan omstreeks 1500

Ze hadden bevoegdheden ten behoeve van de handhaving van de openbare orde in het dorp of zoals de tekst op een kaart uit die tijd vermeldde :

"de schutsbroeders mogen kwaadwillende personen aanhouden en aan de heer overleveren”

Je werd ook niet zo maar gildenbroeder.

Je betaalde een zilveren knaak (een schild), in die tijd een behoorlijke som geld, en werd dan een gedurende een jaar “voor hangend”  lid.

Niet wat iedereen denkt, maar de naam van het aspirant-lid werd opgehangen en iedereen kon dan vertellen wat hij van deze man wist, dus zijn doopceel werd gelicht.

Als er na een jaar dan niets op hem aan te merken viel werd hij beëdigd als gildenbroeder.

Dit gebeurde traditioneel met de duim op de pees van de boog en dit gebeurt nu nog steeds op deze manier, 

 

Na de 80 jarige oorlog en de Vrede van Munster in 1648 werden katholieken geweerd uit overheidsfuncties en vervangen door gereformeerden.

Pas na 1730 werd het gilde weer actief maar nu in een geheel veranderde toestand en niet meer als ordehandhavers .

Er werd een nieuwe kaart gemaakt met nieuwe ordonnantiën , zeg maar een nieuw huishoudelijk reglement. De wapens werden nu alleen nog gebruikt voor wedstrijden.

Maar de gilden hielden en houden nog steeds wel vast aan de gebruiken zoals ruim 500 jaar geleden opgesteld.

Zo heet het bestuur van een gilde niet : voorzitter, secretaris,penningmeester, e.d. maar dit is de overheid en ze heten dan hoofdman , deken, deken schrijver  en oudermannen  .

En om de drie jaar wordt om het Koningschap geschoten op de koningsvogel of zoals het vroeger heette de Papegaey.

De houten vogel wordt op een boom van 30 meter hoog gezet

en de gildenbroeder die deze eraf schiet mag zich drie jaar koning van het gilde noemen.

Hij is deze jaren ook, samen met de hoofdman,  de hoogste vertegenwoordiger van het gilde.

Als tegenprestatie moet hij dan wel een zilveren schild schenken aan het gilde.

In de loop der jaren zijn zo al heel wat schilden bij het gilde terecht gekomen en dat verklaart ook al het zilver dat u ziet bij de gilden in een optocht. 

Het oudste schild van ons gilde dateert van 1613.

 

Alhoewel ons gilde een echt mannengilde is wordt de partner van de koning voor drie jaar toch koningin.

En enkele weken na het koningschieten wordt de koningin uitgehaald.

De vrouwen van de gildenbroeders, ofwel de gildenzusters nemen dan het bestuur even over.

Zij gaan dan in optocht, voorafgegaan door de oude koningin voorzien van al het zilver dat normaal de mannen dragen, naar het huis van de nieuwe koningin en overhandigen haar het koningszilver.

 

                           

De koningin trakteert dan de gildenzusters op een Brabantse koffietafel.

 

                             

De mannen worden ergens achter weggestopt en krijgen na afloop de overschot en natuurlijk iets te drinken.

 

Een ander traditioneel gebruik is “verloren maandag” en dit wordt gevierd op de maandag na driekoningen.

Zoals al eerder gezegd  is het gilde ontstaan op het Brabantse platteland en het is dan ook een Boerenguld.

Dat wil dus zeggen dat er van oudsher veel boeren lid waren van het gilde. 

Nu waren dat geen arme boeren maar boeren met een aantal knechten en deze knechten werden volgens oud gebruik uitbetaald op de maandag na driekoningen.

De boerin zorgde dan voor brood en er werd ook een goeie borrel gedronken.

Gevolg was dan wel dat er op de maandag niet werd gewerkt en het was dus een “verloren”  maandag.

Bij ons wordt het nog steeds gevierd met worstenbrood en brandewijn.

 

Omdat de meeste gilden echte mannengilden zijn hebben de vrouwen niets te vertellen (nou ja niet officieel dan)  en ze mogen ook niet meedoen aan officiële wedstrijden.

Ik moet zeggen dat ik daar eigenlijk niet rouwig om ben. De vrouwen hebben n.l. wel enkele keren per jaar een onderlinge wedstrijd en aangezien die kruisbogen niet direct lichtgewicht zijn en ook een aardige terugslag hebben loop ik meestel nog enkele dagen met een zere schouder rond.

En we hoeven ook niet tijdens een van de vele kringdagen of gildenfeesten in de optocht mee te lopen.

Ook niet erg !! We zoeken dan een leuk kroegje op langs de route en kijken daar naar de optocht.

 

                           

 

Zo zijn er nog veel meer gebruiken die door het gilde in stand gehouden worden .

En als u eens de tijd neemt om ergens tijdens  een gildenfeest naar de gilden te gaan kijken dan zult u er versteld van staan hoeveel verschillende gilden er zijn zowel uit binnen- als buitenland met al hun verschillende kostuums

en wapens.

U zult dan ook de Standaardruiters zien.

 

                                       

 

Dit zijn gildenbroeders die op een paard, met in een hand een vaandel van het gilde, voorop rijden.

Zij rijden met hun paard zigzag voorop over de weg om de weg vrij te maken voor de gildenbroeders.

Een prachtig gezicht om te zien.

 

Het gilde : geen stelletje suffe mannen  maar  gildenbroeders  die er trots op zijn dat ze de oude tradities levend houden.

Mijn man is lid van het gilde en dus gildenbroeder .

En ik ben er trots op dat ik een gildenzuster ben.

 

Ria Monsieurs

 

 

 

 

 

 

 

Laatste wijziging op: 07-06-2009 14:04